Conflicten horen bij werk en samenwerken. Want, waar mensen met elkaar werken, ontstaan nu eenmaal verschillen in inzicht. Vaak door andere vormen van communicatie of botsende belangen. De snelheid en manier waarop een conflict wordt opgepakt, bepaalt vaak of het escaleert of juist leidt tot meer begrip en betere samenwerking: de-escalatie!
In de praktijk zie je grofweg drie vormen van conflictbemiddeling:
- Interne bemiddeling door een collega of leidinggevende,
- mediation light door een externe,
- formele mediation volgens het MfN
Hoewel deze vormen op elkaar lijken, verschillen ze duidelijk in aanpak en effect. Hieronder leg ik het kort uit.
In veel situaties begint conflictbemiddeling dicht bij de werkvloer. Een collega of leidinggevende neemt dan het initiatief om met ‘ruziënde’ collega’s in gesprek te gaan. Deze vorm is laagdrempelig en praktisch. Omdat deze ‘bemiddelaar’ de mensen en de context vaak al goed kent, kan er snel worden geschakeld. De focus ligt dan ook vaak op het snel herstellen van de samenwerking. Tegelijkertijd schuilt hierin ook een uitdaging. Juist doordat een leidinggevende of collega onderdeel is van de eigen organisatie, kan het lastig zijn om volledig neutraal te blijven. Bij eenvoudige of beginnende conflicten werkt deze aanpak dus vaak goed, maar wanneer emoties oplopen of belangen groter worden, kan extra afstand en expertise nodig zijn. Dus ja, als het werkt dan vooral doen, maar voorkom de valkuil dat je zelf onderdeel van het conflict wordt. Kies in dat geval voor iemand die er (echt) verder vanaf staat.
Je kunt in die gevallen ook kiezen voor de versie mediation light (soms pre-mediation genoemd). Wel met elkaar in gesprek onder begeleiding van externe begeleider, maar minder ‘zwaar’ dan een volledig MfN-mediationtraject. Deze vorm biedt meer onafhankelijkheid en neutraliteit in de begeleiding, zonder dat het proces meteen zwaar of formeel wordt. De externe begeleider kijkt met een frisse blik naar de situatie en helpt partijen om het gesprek op een constructieve manier te voeren. Mediation light is vaak kortdurend en flexibel ingericht, waardoor het goed past bij situaties waarin het conflict al wat complexer is, maar nog niet volledig is vastgelopen. Tegelijkertijd ontbreekt soms de vaste structuur en borging die bij formele mediation wel aanwezig is. Daardoor is het niet altijd voldoende bij langdurige of diepgewortelde conflicten.
Wanneer een conflict verder escaleert of bijvoorbeeld de bedrijfsarts mediation adviseert, dan biedt mediation volgens de richtlijnen van het MfN uitkomst. In dit geval wordt een gecertificeerde MfN-mediator ingezet die werkt volgens de heldere kwaliteitsnormen en een goed gestructureerd proces. Vertrouwelijkheid, vrijwilligheid en gelijkwaardigheid staan hierbij centraal. Dit gecombineerd met een neutrale en deskundige gespreksleider.
Deze vorm van mediation biedt ruimte om dieper in te gaan op onderliggende belangen en patronen, waardoor duurzame oplossingen mogelijk worden. Vaak worden de gemaakte afspraken ook vastgelegd, wat extra zekerheid geeft voor de toekomst. Daar staat tegenover dat het traject formeler is en over het algemeen iets meer tijd vraagt van alle betrokkenen. Voordeel hierbij is dat wanneer er onverhoopt toch een juridisch traject volgt, het traject volgens de juiste voorwaarden is uitgevoerd.
Het belangrijkste verschil tussen deze vormen zit dus niet alleen in wie de bemiddeling uitvoert, maar vooral in de mate van onafhankelijkheid, structuur en diepgang. Waar interne bemiddeling snel en praktisch is, biedt mediation light een tussenweg met meer neutraliteit. MfN-mediation vormt de meest zorgvuldige en uitgebreide aanpak, geschikt voor situaties waarin het conflict echt vastzit of grote gevolgen heeft.
Voor de volledigheid, er bestaat geen standaardoplossing die in alle gevallen werkt. De kunst is om goed te kijken naar wat een situatie nodig heeft en tijdig op te schalen. Door bewust te kiezen voor de juiste vorm van conflictbemiddeling, vergroot je de kans op een oplossing die niet alleen het conflict oplost, maar ook de samenwerking versterkt.
Heb je vragen of wil je sparren over wat in jullie situatie/ casus passend is? We denken graag mee over welke vorm het best bij uw situatie past. 06-30212060 of via conflictcentrum.nl
